فرضیه اقتصادی را سریع کنار نگذاریم

تقریبا یک سال پیش Anne Case و Angus Deaton مقاله‌ای را منتشر کردند که توجه زیادی را به خود جلب کرد. مقاله گزارش می‌کرد که نرخ مرگ و میر آمریکایی‌های میانسال از سال ۱۹۹۹ بعد از یک قرن کاهش افزایش قابل توجهی داشته. این افزایش در حالی بود که آمار مرگ و میر سیاهپوستان و هیسپانیک‌ها در حال کاهش بود. این افزایش مخصوصا در میان افراد فاقد تحصیلات دانشگاهی بسیار شدید بود. بعضی محققین به مقاله Case و Deaton انتقاداتی وارد کردند اما ادعای اصلی مقاله همچنان برقرار و قابل توجه بود. (اصل مقاله، گزارشی از مقاله، گزارشی از انتقادهای وارد شده به مقاله )

توضیحی که Deaton برای یافته‌های مقاله ارائه می‌کرد این بود که انتظارات و توقعات این دسته از آمریکایی طی سال‌های زندگیشان برآورده نشده و آنها امیدشان را به پیشرفت -آن طور که انتظار داشته‌اند- از دست داده‌اند. سیاهان و هیسپانیک‌ها وقتی وضع زندگیشان را با والدینشان مقایسه می‌کنند خودشان را در موقعیت بهتری می‌بینند، اما در مورد سفید پوستان آمریکایی وضع فرق می‌کند، آنها در مورد اینکه وضع بهتری از والدینشان دارند ابدا مطمئن نیستند. این توضیح با وضعیت دستمزدها چند دهه اخیرمخصوصا بعد از بحران مالی ۲۰۰۸ همخوانی دارد. بین سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۴ حقوق و مزایای ۸۰ درصد آمریکایی‌ها یا ثابت بوده و یا کاهش یافته‌ (اینجا و اینجا)، این رشد کم دستمزدها برای کسانی که انتظارات بالاتری دارند احتمالا سخت‌تر است.

همان زمان فرید زکریا در واشینگتن پست در همین باره نوشت واز مرگ یکی از گروه‌های مهم رای دهندگان در آمریکا گفت:

The United States is going through a great power shift. Working-class whites don't think of themselves as an elite group. But, in a sense, they have been, certainly compared with blacks, Hispanics, Native Americans and most immigrants. They were central to America's economy, its society, indeed its very identity. They are not anymore. Donald Trump has promised that he will change this and make them win again. But he can't. No one can. And deep down, they know it.

خب، لااقل نه به این زودی!

از چند هفته قبل از انتخابات دسته‌ای از لیبرال‌های آمریکایی، مثلا Dylan Matthews در Vox، معتقد بودند که دغدغه‌های حامیان ترامپ عدمتا دغدغه‌های نژادی است. آنها می‌گفتند که طبق آمارها طرفداران ترامپ کسانی نیستند که از لحاظ مالی در گرفتاری شدید باشند، و عمدتا وضع مالی بهتری از سیاه پوستان، هیسپانیکها و سفید پوستان فقیر دارند. علاوه بر این دغدغه‌های نژادی از عوامل پیش‌بینی کننده گرایش به ترامپ است.  از سوی دیگر نظامهای رفاهی و حمایتی اروپایی نتوانسته‌اند مانع ظهور مجدد گروه‌های راست افراطی شوند، بنابراین از آنجا که انگیزه‌های اصلی انگیزه‌های نژادی است، حتی نظامهای رفاهی آن طور که سندرز وعده‌اش را می‌داد نمی‌تواند مانع بازگشت امثال ترامپ شوند.

 به نظر من مسائل نژادی در گرایش عده‌ای از رای دهندگان به ترامپ نقش بسیار مهمی دارد، ولی تصور می‌کنم این دغدغه‌های نژادی همیشه جایی در پس ذهن رای دهندگان آمریکایی داشته است. بالا آمدن و جلب توجه کردن این مسائل نژادی در این انتخابات باید دلیل خاصی داشته باشد. به گمان من دلیل پررنگتر شدن گرایش‌های نژادی شرایط مبهم اقتصادی، و رفتار دفاعی نسبت به تغییر محیط و برآورده نشدن انتظارات اقتصادی است. پر رنگ شدن رفتار قبیلگی از رایجترین رفتارهای دفاعی جوامع است. به نظر من لیبرال‌هایی مانند Matthews به سرعت از اثر انتظارات می‌گذرند. به عبارت دیگر صرفا با دیدن میزان درآمد یک فرد نمی‌توان در مورد میزان نگرانی اقتصادی او قضاوت کرد. اتفاق روز سه‌شنبه، و روی کار آمدن جریان‌های راست افراطی در اروپا بیش از هر چیز من را بیش از هر چیز به یاد منحنی J در توضیح انقلابها می‌اندازد، این بار نقطه چرخش منحنی احتمالا بحران مالی ۲۰۰۸ بوده است.

پ.ن:

۱- چیز زیادی از جامعه شناسی، علوم سیاسی، و اقتصاد نمی‌دانم، چیزهایی که نوشتم صرفا تصوراتم هستند.

۲- به هیچ عنوان نمی‌خواهم نقش انگیزه‌های نژادی را به طور مطلق نفی کنم، علاوه بر این به هیچ عنوان قصد تبیین تک عامله پدیده‌ها را ندارم.

۳- یکی از چیزهایی که گمان می‌کنم موقع فکر کردن در مورد این انتخابات نباید فراموش شود بی‌اعتمادی در جامعه آمریکاست. این و این و این به نظرم خواندنی هستند.

علی دهباشی

دو هفته پیش شماره ۱۱۳ بخارا هم منتشر شد. عشق و همت و فروتنی علی دهباشی، که سالهاست دست تنها نهادی ساخته و چراغش را روشن نگاه داشته، حقیقتا ستودنی است. خاصه در این روزگاری که ما جوانترها به گلایه و شکایت اکتفا می‌کنیم.
عمرش دراز باد!

...

باد می‌وزد

برگ‌ها تکان می‌خورند بر شاخه‌های درختان

کاش برگی در دل تکان بخورد

The Marrow of Zen

"Those who can sit perfectly physically [in meditation posture] usually take more time to obtain the true way of Zen, the actual feeling of Zen, the marrow of Zen. But those who find great difficulties in practising Zen will find more meaning in it. So I think that sometimes the best horse may be the worst horse, and the worst horse can be the best one."

                                  
           ― Shunryu Suzuki, Zen Mind, Beginner's Mind

من البته تمرین مراقبه ذن نمی‌کنم، اما باز هم این چند خط برایم امید بخش است. این نقل قول از بخشی خواندنی از کتاب است به نام The Marrow of Zen. این بخش را می‌توانید اینجا بخوانید و یا اینجا بشنوید.
 

...

به یاد آنها که جایشان خالیست

رستگاری مرد میانسال

دیدن این عکس اتفاق خوب دیروز بود. بعد که بیشتر دقت کردم و گشتم دیدم مرد توی عکس انگار رسول ملاقلی پور است که این روزها در سالگرد درگذشتش هستیم.
خدا به همراهش

هشت سالگی

یکی از این روزهایی که گذشت این وبلاگ هشت ساله شد. البته هشت سالگی شناسنامه‌ای! درست یادم نمی‌آید کی پست اول این وبلاگ را نوشتم، ولی این یادم هست که تاریخش تاریخی که کنار پست اول نوشته نیست. 

از جهتی این وبلاگ آیینه بخشی از وضع این هشت سال من است، آیینه رفتار من در جهت آنچه خوب و درست می‌دانسته‌ام: نه چندان قابل توجه، نه چندان پربار، نه چندان پیوسته، ولی باقی.

 از چیزهایی که قدری خاطرم را آرام می‌کند این است که اینجا را رها نکرده‌ام.

...

نامت،
      کلید خیال‌هاست...

مراسم موسیقی گوش دادن

آهنگ‌های «مجموعه آثار فرهاد» را روی کامپیوتر نریخته‌ام. از روی سی‌دی گوش می‌دهم. اینطوری آهنگ گوش دادن یک جور مراسم کوچک پیدا کرده‌است. اول سی‌دی را از جایش برمی‌دارم، از توی قاب خارج می‌کنم، توی سی‌دی درایو می‌گذارم بعد هم پلی می‌کنم.

این کارها را دوست دارم. با خودم می‌گویم کاری که خوب است ارزش این را دارد که مراسم کوچکی داشته باشد.

ساکتم

خیلی وقت‌ها همچین حسی داشته‌ام و الان مدتی است که بیشتر به نظرم می‌آید. در مورد چیزهایی که به نظرم مهم می‌رسند تقریبا نمی‌توانم با کسی صحبت کنم. یا طرف مقابلم به موضوع علاقه‌مند نیست، یا منظورم درست منتقل نمی‌شود(از نقص بیان من یا سوء تفاهم طرف مقابل)، یا فضاهای ذهنی‌مان بسیار متفاوت است، و یا به طرف مقابلم اعتماد ندارم یا ... . از طرفی وقتی در جمع هستم در مورد چیزهایی صحبت می‌کنم که به نظرم اهمیت خاصی ندارد. 

چیزی که بد است این است که در نتیجه این حالت که درست و حسابی هم نسنجیده‌امش به طور افراطی ساکت و حتی بدبین شده‌ام، حتی آنقدر که می‌شود و حتی با کسی که می‌شود دیگر صحبت نمی‌کنم. حتی آن‌قدر که باید توضیح نمی‌دهم.

این اصلا خوب نیست.

فراموش نکنیم جایی مشکلی بوده

آگاهانه کوشیده‌ام از توصبف پوپولیسم به عنوان پدیده‌ای خوب یا بد بپرهیزم. به سادگی می‌توان اکسیر پوپولیستی را به عنوان راه‌حلی غیر واقع‌بینانه یا اساسا خطرناک رد کرد. با این همه، این موضوع ضرورتاً به این معنا نیست که می‌توانیم جنبش‌های پوپولیستی را غیر مسئولانه رد کنیم. پوپولیسم محکی است که با آن می‌توانیم سلامت نظام‌های سیاسی مبتنی بر نمایندگی را بسنجیم. هرگاه پوپولیسم، که ذاتا از دخالت در سیاست اکراه دارد^۱، به عنوان جنبش یا حزب فعال می‌شود دلایل قوی برای بررسی عملکرد نظام‌های سیاسی مبتنی بر نمایندگی وجود دارد و باید شک کنیم که اوضاع بر وفق مراد است. این امر الزاما به معنای پذیرش راه‌حل‌های پوپولیستی نیست اما ناگزیر باید نسبت به حضور پوپولیسم حساس بود.

پوپولیسم، نوشته پل تاگارت، ترجمه حسن مرتضوی، انتشارات آشیان، پاییز ۸۱

۱. جمله به نظر من واضح نیست، پوپولیسم یک روش سیاست ورزی است، به نظرم معنی ندارد بگوییم یک روش سیاست ورزی از دخالت در سیاست اکراه دارد. متن اصلی را نخوانده‌ام ولی شاید بشود در جمله پوپولیسم را با «خاستگاه اجتماعی پوپولیسم» جایگزین کرد.

...

انار را می‌گیرم بین دستهایم

                                   - انگار که صورتت باشد -

شصت‌ها زیر لب‌ها

         انگشت‌های کوچکتر زیر چانه

                      انگشت‌های بلندتر روی گونه‌ها

این روزها

چند ماهی هست که رو به راه نیستم، این چند هفته اخیر افتضاح بودم، و الان چند روزی است که بهترم.

یکی از دوستان خوبم دیروز زنگ زد و گفت در کنکور کارشناسی ارشد رتبه بسیار خوبی آورده، از ته دل خوشحال شدم.

خیلی وقت است که به سرم افتاده اینجا از حال و روزم بیشتر بنویسم، ولی دست و دلم به کار نمی‌رود. 

فعلا همین.

کل طبیب

کدخدا: کل اگر طبیب بودی سر خود دوا نمودی!

[کد خدا راهش را می‌کشد و می‌رود. مردم از دور کل پراکنده می‌شوند.]

کل: اما من واقعا طبیبم، من واقعا طبیبم...

«برف»

از پریشب آلبوم برف فرهاد را گذاشته‌ام و گوش می‌دهم. قبلا هم بارها گذاشته بودمش، ولی این بار جور دیگری دوست دارمش. تک‌تک صداهایی که می‌شنوم را دوست دارم، صدای سازها، خواندن فرهاد.

امروز رفتم مجموعه کارهای فرهاد را خریدم. شنیده بودم پوران گلفام -همسر فرهاد- در مورد مالکیت معنوی آثار فرهاد به مشکل برخورده بوده. می‌خواستم از مؤسسه‌ای بخرم که مورد تایید همسر فرهاد باشد. موقع خرید پرسیدم ولی نتوانستم مطمئن شوم. خانه که رسیدم دوباره چک کردم، خوشبختانه خودش بود: کانون فرهنگی هنری نی داوود.

دوست داشتنی‌ترین پیغام تبریکی که گرفتم

Ey Baradare Ruzhaye Sakht!

Ey Gushe Gozide!

Sale No Mobarak! Sale khubi dashte bashi.

ارسال شده در: 29-اسفند-1388

23:55:13

Each moment like a candle

 " Light this candle, and with it the next one, 

                                   and the next one, 

                                   and the next one,

                                  ..."

...

و خداوند را سپاس برای خواهرمان درد، که ما را به دیدن آنچه دوست نداریم فرامی‌خواند.

و اگر باد ملایمی هم می‌وزید دیگر چه بهتر

از رویاها و آرزوهای کودکی کلر -که از سفر آن سال در دلش افتاده بود- یکی هم این بود که بالای پاییز میشیگان بدود. آن زمان درختها را به شکل ابرهایی رنگارنگ میدید، دوست داشت بالای آن همه رنگ بدود و از روی یک درخت به درخت دیگری بپرد. گذشت روزگار آرزوی کلر را به شکلی دست یافتنی‌تر درآورده بود، اکتبر که از نیمه میگذشت این فکر به سراغش می‌آمد که چه خوب میشد اگر الان در جایی، مثلا منسلونا، روی بلندی‌ای ایستاده بود و پاییز را تماشا میکرد.

عکس از اینجا